‘I believe in Christianity as I believe that the sun has risen:
Not only because I see it, but because by it I see everything else.’
Wie ooit wel eens over het christelijk geloof gediscussieerd heeft met iemand die de discussie afdeed met ‘fijn-dat-het-voor-jou-zo-werkt’ argumenten, weet hoe lastig het is om het christendom met al zijn claims op een rationele manier te bewijzen en te verdedigen. Al te vaak eindigt de christen die met zijn rand- of ongelovige studiegenoot of collega discussieert dan ook het gesprek met opmerkingen in de trant van: ‘ik voel en ervaar dat nu eenmaal zo’, niet wetend daarmee een net zo subjectieve benadering van het christelijk geloof te hanteren als de opponent met wie hij op dat ogenblik in discussie is.
Iemand die zich niet af liet schepen met dergelijke modieuze antwoorden was de bekende literatuurwetenschapper(Oxford en Cambridge), kinderboekenschrijver(Chronicles of Narnia) én apologeet van het christelijk geloof: Clive Staples Lewis. Geboren te Belfast in 1898 groeide hij op in een welgesteld anglicaans gezin. In augustus 1908 stierf Lewis’ moeder, wat voor de gevoelige jongen een schok was, en hij keerde zich af van het christendom en werd atheïst, een proces dat werd versterkt door zijn dramatische ervaringen in Engelse kostscholen. Van 1915 tot 1917 studeerde Lewis bij William. T. Kirkpatrick die een ongekende leeshonger bij de jongen aantrof en die door zijn strenge, logische denkwijze de jonge intellectueel in belangrijke mate beïnvloedde.
Lewis bleek een briljant student klassieke talen, filosofie en Engelse letteren en werd al snel na zijn afstuderen fellow aan Magdalen College te Oxford. Ondertussen woedde er in hem een strijd om de erkenning van God waar hij in het autobiografische Surprised by Joy het volgende over optekende: ‘U moet mij voorstellen in die kamer op de universiteit, hoe ik nacht na nacht, telkens wanneer mijn gedachten een moment loskwamen van mijn werk, de gestage, onverbiddelijke komst voelde van Hem, die ik zo ernstig verlangde niet te ontmoeten. Dat wat ik zozeer vreesde was over mij gekomen. In het laatste trimester van 1929 gaf ik mij gewonnen en gaf toe dat God God was en knielde en bad – misschien die nacht wel de meest ontmoedigde en weerbarstige bekeerling in heel Engeland.
Twee jaar na zijn bekering kwam Lewis tot de erkenning dat Jezus de Christus van God was. ‘Jack’, zoals hij genoemd werd, werd sindsdien een van de meest hartstochtelijke verdedigers van het christelijk geloof waaraan hij zich onderworpen had, niet ondanks, maar veeleer dankzij zijn helder denkvermogen dat hem tegen zijn zin in de richting van Christus had gedrongen. Wie het werk van Lewis gelezen heeft weet dat op een ongekend frisse wijze en met een soevereine schrijfstijl het christendom uitgelegd en verdedigd wordt.
Als apologeet nam Lewis het op vooral op tegen het subjectivisme dat stelde dat ‘waarheid’ persoon- en/of tijdgebonden zou zijn. Zijn filosofische werk The Abolition of Man wordt door menigeen beschouwd als een van de krachtigste verdedigingen van het Natuurrecht. Volgens hem leidde ontkenning van de principes van de traditionele zedenleer (universele morele codex, of, wat gereformeerden plegen te noemen: de ingeschapen Godskennis) tot een destructie van de moraal, die immers in dat geval geheel op willekeur gebaseerd zou zijn. Het gevolg is dat de mens als redelijk denkend wezen afgeschaft is en overgeleverd aan de oerdriften die zijn rauwe natuur hem ingeeft: ‘The task of the modern educator is not to cut down jungles, but to irrigate deserts’. Het fraaie aan het oeuvre van Lewis is dat het, apologetisch bezien een coherent geheel is. Zo is in de fantasiewereld ‘Narnia’ de Natuurwet volledig van kracht en overwint het Goede het Kwade door het mysterieuze ingrijpen van Aslan, de leeuw, het archetype van Christus. Ook in zijn ‘The Cosmic Trilogy’ zit veel Christelijke theologie.
Voor wie onbekend is met het apologetische werk van Lewis en daar een goed beeld van wil krijgen leze het in 2005 verschenen boekwerk ‘Met reden geloven, C.S. Lewis over denken en geloof’. Dit boek biedt uitspraken, fraseringen en gedeelten uit de verschillende werken van C.S. Lewis, waarbij alle met zorg uitgekozen teksten voorzien zijn van een ‘running commentary’. Het is ontstaan uit het werk van de C.S. Lewis studiekring dat zich tot doel heeft gesteld te focussen op de apologetische elementen uit Lewis’ werk. Deze bloemlezing van zijn pennenvruchten behandelt verschillende onderwerpen waar de verdediging tegenover niet christenen moeilijk wordt: De objectiviteit van normen, de Bijbel, het lijden, het verstand, Openbaring, etc.
Het boekwerk biedt voldoende inzicht in het werk van C.S. Lewis voor een eerste kennismaking en nodigt uit tot meer. Gelukkig is het werk van deze befaamde denker goed verkrijgbaar in het Nederlands, onder meer in uitstekende vertalingen van Arend Smilde. Tolle lege.
N.a.v. ‘Met reden geloven’
C.S. Lewis over denken en geloof (Kok,2005)
Paperback, 123 pagina’s, € 13,20
Een aagepaste versie van dit artikel verschijnt binnenkort in 'Raakvlak', het opinie-en verenigingsblad van de SGP-jongeren te Rijssen.
0 reacties:
Een reactie plaatsen